Schengen Vizesine Hangi Ülkeden Başvurulur?

Schengen vizesine, seyahatinizin tek varış noktası olan ülkeden başvurulur. Birden fazla Schengen ülkesini kapsayan bir seyahatiniz varsa, başvuru en uzun süre kalacağınız ülkeye yapılır; kalış süreleri eşitse veya bir ana varış noktası belirlenemiyorsa yetkili ülke farklı kriterlerle bulunur. Bu kurallar AB Vize Kodu’nun (Tüzük (AT) 810/2009, değişik Tüzük (AB) 2019/1155) 5. maddesinde düzenlenir. Bu yazıda kuralı, transit ve iş seyahati örnekleriyle birlikte anlatıyoruz.

Yetkili ülke nasıl belirlenir? (Vize Kodu madde 5)

AB Vize Kodu’nun 5. maddesine göre bir başvurunun inceleneceği ve karara bağlanacağı üye devlet şöyle belirlenir:

• Tek varış noktası varsa: Seyahatin tek hedefi olan üye devlet yetkilidir.
• Birden fazla varış noktası varsa veya iki ay içinde birden fazla ayrı seyahat yapılacaksa: Kalış süresi (gün sayısı) bakımından ana varış noktası olan üye devlet, ya da kalış süreleri eşitse seyahatin ana amacının gerçekleştiği üye devlet yetkilidir.
• Ana varış noktası hiçbir şekilde belirlenemiyorsa: Başvuru sahibinin üye devletler topraklarına girmek için geçeceği dış sınırın bulunduğu üye devlet yetkilidir.

Avrupa Komisyonu’nun Vize Kodu El Kitabı’ndaki açıklamaya göre, birden fazla ülkede eşit süreyle kalınacaksa, bu durum otomatik olarak “ana varış noktası belirlenemedi” anlamına gelmez ve ilk girilecek ülke kendiliğinden yetkili hâle gelmez; bu gibi durumlarda ilgili ülkelerden herhangi birinin konsolosluğu başvuruyu değerlendirebilir. Dış sınır kuralı yalnızca kalış süresi veya seyahatin amacı üzerinden gerçekten hiçbir ana varış noktası tespit edilemediğinde devreye girer.

Transit ve havalimanı transit vizelerinde yetkili ülke

Vize Kodu madde 5(2) ve 5(3)’e göre, sadece transit amacıyla yapılan başvurularda kural farklıdır:

• Tek bir üye devletten transit geçiliyorsa, o üye devlet yetkilidir.
• Birden fazla üye devletten transit geçiliyorsa, başvuru sahibinin transite başlamak için geçeceği dış sınırın bulunduğu üye devlet yetkilidir.
• Havalimanı transit vizesinde tek bir transit havalimanı varsa o havalimanının bulunduğu üye devlet; birden fazla transit havalimanı varsa ilk transit havalimanının bulunduğu üye devlet yetkilidir.

İş ve fuar seyahatlerinde ana amaç nasıl belirlenir?

Madde 5(1)(b) hükmüne göre, birden fazla ülkeye seyahat edilecekse yetkili ülke önce kalış süresine göre belirlenir. Kalış süreleri de eşitse, bu kez seyahatin amacı belirleyici olur. Örneğin bir fuar veya iş toplantısı için birkaç ülkeyi ziyaret edecek ve bu ülkelerde eşit sayıda gün geçirecek bir başvuru sahibi için, esas ticari faaliyetin (fuarın, ana toplantının) gerçekleştiği ülke ana varış noktası olarak değerlendirilebilir.

Bu tür durumlarda davet mektubu, fuar kaydı veya toplantı programı gibi belgelerle seyahatinizin asıl amacının hangi ülkede gerçekleştiğini net biçimde göstermeniz, başvurunun doğru konsolosluğa yapıldığını ortaya koymanız açısından önemlidir.

Bir ülkeden alınan vizeyle diğer Schengen ülkelerine seyahat

Yetkili ülke kuralı yalnızca başvurunun nereye yapılacağını belirler; vize bir kez verildikten sonra, geçerlilik süresi ve alanı içinde tüm Schengen ülkelerinde dolaşabilirsiniz. Ancak vizenin hangi ülkeden alındığı, başvurunun madde 5’teki kurala uygun yapılmış olmasını gerektirir: seyahatinizin gerçek ana varış noktası olmayan bir ülkeden vize almaya çalışmak (ör. yalnızca daha kolay randevu bulmak için) kuralın amacına aykırıdır.

Yanlış ülkeye başvurunun riskleri

Seyahat planınıza uymayan, yani madde 5’e göre yetkili olmayan bir ülkenin konsolosluğuna başvurmanız hâlinde konsolosluk başvurunuzu kabul etmeyebilir veya yetkili ülkeye yönlendirebilir. Bu da başvuru sürecinizi uzatabilir. Bu nedenle başvurudan önce seyahat planınızdaki ülkeleri ve her birinde kaç gün kalacağınızı net olarak belirlemeniz önemlidir.

Türkiye’de başvuru yeri

Türkiye’de ikamet eden başvuru sahipleri, yetkili ülkenin Türkiye’deki büyükelçilik veya konsolosluğuna ya da o ülkenin yetkilendirdiği başvuru merkezine başvurur. Konsolosluklar genellikle belirli bir coğrafi yetki bölgesi (ikamet edilen il veya bölge) üzerinden başvuru kabul eder; bu nedenle hangi şehirdeki temsilciliğe veya başvuru merkezine gitmeniz gerektiğini, başvuracağınız ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin güncel duyurularından teyit etmeniz gerekir.

Uygulamada başvurular çoğunlukla konsolosluğun görevlendirdiği bir dış hizmet sağlayıcısı (başvuru merkezi) üzerinden alınır; bu merkez yalnızca evrak teslimi ve biyometrik veri toplama işlemini yürütür, incelemeyi ve karar aşamasını konsolosluğun kendisi yapar. İkamet ettiğiniz şehirde ilgili ülkenin başvuru merkezi yoksa, en yakın yetkili merkeze veya farklı bir ilin konsolosluk yetki bölgesine yönlendirilebilirsiniz; bu durumu başvurudan önce ilgili ülkenin Türkiye’deki resmî temsilcilik sayfasından teyit etmeniz önerilir.

Temsil anlaşmaları nedir?

Vize Kodu madde 8’e göre bir üye devlet, madde 5 uyarınca yetkili olan başka bir üye devleti temsil edebilir; yani yetkili ülkenin başvurunuzu incelemesi ve karar vermesi, o ülke adına başka bir üye devletin konsolosluğu tarafından da yapılabilir. Temsil, başvurunun tam olarak incelenip karara bağlanması şeklinde olabileceği gibi, yalnızca başvurunun toplanması ve biyometrik verilerin alınmasıyla sınırlı da olabilir. Bu düzenleme, yetkili ülkenin Türkiye’de büyükelçilik veya konsolosluğu bulunmadığı durumlarda başvuru yapabilmenizi sağlar.

Örnek senaryolar

Ankara Vize ile doğru ülkeye başvuru

Ankara Vize olarak seyahat planınızı değerlendirip madde 5’e göre başvurmanız gereken doğru ülkeyi ve konsolosluk yetki bölgesini birlikte netleştirir, evrak listesini buna göre hazırlarız. TÜRSAB A Grubu yetkili acenta olarak başvurunuzu sizin adınıza teslim eder, pasaportunuz gelene kadar süreci takip ederiz. Birden fazla ülkeyi kapsayan seyahat planınız için hangi ülkeden başvurmanız gerektiğini öğrenmek üzere 0312 922 12 65 numarasını arayabilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.