Schengen 90/180 Kuralı Nedir, Kalış Süresi Nasıl Hesaplanır?

Schengen 90/180 kuralı, vize muafiyeti veya kısa süreli (C tipi) Schengen vizesiyle seyahat edenlerin, Schengen alanında herhangi 180 günlük bir dönem içinde en fazla 90 gün kalabilmesini öngörür. 180 günlük dönem sabit bir takvim aralığı değil, kalışınızın her gününden geriye doğru sayılan hareketli (kayan) bir penceredir. Giriş ve çıkış yaptığınız günlerin ikisi de kalış süresine dahil edilir. Bu yazıda kuralın nasıl işlediğini, örnek bir hesaplamayla ve Avrupa Komisyonu’nun resmî hesaplayıcısıyla birlikte anlatıyoruz.

90/180 kuralı nedir?

Kural, Schengen Sınır Kuralları Yönetmeliği’nin (Tüzük (AB) 2016/399) 6. maddesinde tanımlanır. Buna göre üçüncü ülke vatandaşları, Schengen alanında “her 180 günlük dönemde 90 günü aşmayacak” şekilde kalabilir ve bu değerlendirme, kalışınızın her günü için o günden geriye doğru sayılan 180 günlük dönem esas alınarak yapılır. Yani 180 gün, takvimde sabit bir başlangıç-bitiş tarihi olan bir dönem değildir; her gün yeniden hesaplanan, geriye dönük kayan bir penceredir.

Aynı maddeye göre giriş tarihi kalışın ilk günü, çıkış tarihi ise kalışın son günü olarak sayılır. Yani hem Schengen alanına girdiğiniz gün hem de alandan çıktığınız gün, 90 günlük hesaba dahildir.

180 günlük kayan dönem nasıl hesaplanır?

Avrupa Komisyonu’nun rehberliğine göre hesaplama şöyle yapılır: kalışta bulunduğunuz (veya bulunmayı planladığınız) her gün için, o günden geriye doğru 180 gün sayılır ve bu 180 günlük pencere içindeki toplam kalış gününüzün 90’ı aşmadığından emin olunur. Yeni bir seyahat planlarken de aynı mantık geçerlidir: planladığınız giriş tarihinden geriye 180 gün sayılır, bu dönem içindeki önceki kalışlarınız toplanır ve kalan hakkınız bulunur.

Bu nedenle “90 gün kullandım, 90 gün de dışarıda beklerim” gibi sabit bir formül doğru değildir; pencere her gün kaydığı için kalan hakkınız da her gün değişebilir.

Örnek hesaplama (adım adım)

Bugünün 23 Eylül 2026 olduğunu ve aşağıdaki iki Schengen seyahatini yaptığınızı varsayalım:

Adım 1: 23 Eylül 2026 tarihinden geriye doğru 180 gün sayıldığında pencere 28 Mart 2026 – 23 Eylül 2026 aralığını kapsar.

Adım 2: Bu pencere içinde kalan seyahatler toplanır: yalnızca 2. seyahat (16 gün) pencerenin içindedir; 1. seyahat pencereden önce olduğu için sayılmaz.

Adım 3: 23 Eylül 2026 itibarıyla kullanılmış gün sayısı 16’dır; kalan hak 90 − 16 = 74 gündür. Ancak bu rakam sabit değildir: bir sonraki giriş tarihinizde pencere yeniden kayacağı için hesap da değişecektir. Yeni bir seyahat planlarken hesabı o günün tarihine göre yeniden yapmanız gerekir.

Avrupa Komisyonu’nun resmî kısa kalış hesaplayıcısı

Karmaşık gelen bu hesaplamayı elle yapmak yerine Avrupa Komisyonu’nun ücretsiz Short-stay (kısa kalış) hesaplayıcısını kullanabilirsiniz. Araç iki modda çalışır: “Check” modunda geçmiş veya mevcut seyahatlerinizin 90/180 kuralına uygun olup olmadığını kontrol edebilir, “Calculate” (planlama) modunda ise planladığınız bir giriş tarihi için kaç gün daha kalabileceğinizi görebilirsiniz. Geçmiş ve planlanan giriş-çıkış tarihlerinizi dd/mm/yy biçiminde girmeniz yeterlidir.

Çok girişli vizede kural nasıl işler?

Çok girişli (multiple entry) bir Schengen vizesi, vizenin geçerlilik süresi boyunca alana birden fazla kez girip çıkmanıza izin verir; ancak bu, sınırsız kalış anlamına gelmez. Vizenin geçerlilik süresi içinde yaptığınız tüm girişler, yukarıda anlatılan 180 günlük kayan pencereye göre toplanır ve toplam kalışınız hiçbir zaman 90 günü aşamaz. Örneğin 3 yıl geçerli çok girişli bir vizeniz olsa bile, herhangi bir 180 günlük dönemde en fazla 90 gün Schengen alanında kalabilirsiniz. Çok girişli vizelerin geçerlilik sürelerinin kademeli olarak nasıl arttığını cascade (kademeli) kuralı yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Vize geçerlilik süresi ile kalış hakkı arasındaki fark

Bu iki kavram sık karıştırılır:

• Geçerlilik süresi: Vizenizin üzerinde yazan tarih aralığıdır; bu tarihler dışında Schengen alanına giremezsiniz.
• Kalış hakkı: Geçerlilik süresi içinde, 180 günlük kayan pencereye göre en fazla kaç gün kalabileceğinizdir ve bu süre 90 günü aşamaz.

Yani 1 yıl geçerli bir vizeniz olması, o 1 yıl boyunca kesintisiz kalabileceğiniz anlamına gelmez; geçerlilik süresi içinde de her zaman 90/180 kuralına tabisinizdir.

D tipi vize veya oturma izninin etkisi

Avrupa Komisyonu’nun rehberliğine göre, bir AB üye devletinden alınmış oturma izni (residence permit) veya uzun süreli (D tipi) vize sahibi kişiler, kısa süreli 90/180 kuralına tabi değildir; bu belgeler kendi geçerlilik koşullarına göre kalış hakkı tanır. Ancak oturma izniniz veya D tipi vizeniz yalnızca onu veren ülke için geçerlidir; diğer Schengen ülkelerinde bulunacaksanız (ör. o ülkelere kısa ziyaretler yapacaksanız), bu ziyaretler için ayrıca 90/180 kuralı işlemeye başlar. Bu nedenle bir ülkede oturma izniniz varken diğer Schengen ülkelerine yapacağınız ziyaretleri de ayrıca takip etmeniz gerekir.

Süreyi aşmanın sonuçları

90/180 kuralını aşan bir kalış, Schengen alanında “izinsiz kalış” (illegal stay) sayılır. AB’nin Geri Gönderme Direktifi (2008/115/AT) uyarınca, üye devletler ülkelerinde izinsiz kalan üçüncü ülke vatandaşları hakkında bir geri gönderme kararı almak ve gerekli görülen hâllerde bir giriş yasağı uygulamakla yükümlüdür. Uygulanacak somut yaptırım (idari para cezası, giriş yasağı süresi vb.) üye devletin kendi mevzuatına göre değişir; bu nedenle süreyi aşmamaya özellikle dikkat etmeniz gerekir.

EES ile giriş-çıkışların elektronik kaydı

Avrupa Komisyonu’na göre Giriş/Çıkış Sistemi (EES), Schengen alanının dış sınırlarında kısa süreli seyahat eden üçüncü ülke vatandaşlarının giriş ve çıkışlarını pasaport damgası yerine elektronik olarak kaydeden bir sistemdir. EES, 12 Ekim 2025’te aşamalı olarak devreye girmiş, 10 Nisan 2026 itibarıyla tam olarak işler hâle gelmiştir. Sistem, kimlik ve biyometrik verilerle birlikte giriş-çıkış tarih ve yerini kaydederek 90/180 gün sınırını aşan kalışların otomatik olarak tespit edilmesini sağlar.

Ankara Vize ile başvuru

Ankara Vize olarak Schengen başvurunuzda seyahat planınızı 90/180 kuralına göre değerlendirir, dosyanızı bu çerçevede hazırlar ve TÜRSAB A Grubu yetkili acenta olarak başvurunuzu sizin adınıza teslim edip pasaportunuz gelene kadar takip ederiz. Son beş yıl içinde Schengen için parmak izi verdiyseniz Almanya, İtalya, Hollanda ve İsviçre için kısa süreli başvurularınızı merkeze gelmeden yapmanıza da yardımcı olabiliriz. Seyahat planınızın kalış sınırlarına uygun olup olmadığını öğrenmek için 0312 922 12 65 numarasından bize ulaşabilirsiniz.